DNA Görüntüleme Testi

Saç dökülme tedavisinde erken tanı ve müdahalenin önemi her geçen gün artmaktadır. FDA onaylı bazı tedaviler erken kullanıldığında dökülme durabilmekte veya yavaşlamaktadır. Ne yazık ki birçok kişi saç yoğunluğu %50 oranında azaldıktan sonra bu durumu farketmektedir. Saç analizleri ancak telojen/anajen folikül oranı belli bir noktaya geldikten sonra yardımcı olabilmektedir.

Erkek Tipi Saç Kaybı (MPHL), birden fazla gene bağlı olmakla beraber bu genlerden iki tanesi diğerlerinden daha fazla öne çıkmaktadır. Bunlardan bir tanesi hem anneden hem babadan geçiş gösteren 5-alfa-redüktaz enziminin genidir. Diğeri ise Erkek Tipi Saç Kaybı için majör bir etken olduğu yapılan araştırmalarla gösterilmiş olan Androjen reseptör genidir. [1]

Androjen reseptör geni X kromozomu üzerinde bulunduğu için erkeklerde sadece anneden geçiş göstermektedir. Bu gen ile ilgili hem Avustralya hem de İsrail’de yaşayan beyaz ırkta bu genin etkinliğini gösteren farklı çalışmalar yapılmıştır. [2,3]

ASMED olarak erken müdahalenin önemine inandığımız için İstanbul Teknik Üniversitesi Dr. Orhan Öcalgiray Moleküler Biyoloji – Biyoteknoloji ve Genetik Araştırmalar Merkezi (MOBGAM) ile ortak bir çalışma yürütüyoruz. Bu çalışmanın amacı Androjen reseptör genindeki belirli bir varyasyonla Türk popülasyonundaki Erkek Tipi Saç Dökülme karakterinin ilişkilendirilmesidir. Elde edilen sonuçlar ile Türkiye’de saç dökülme problemine daha erken müdahale edilmesi mümkün olabilecektir. Bu çalışma aynı merkezden Yrd. Doç. Dr. Alper Tunga Akarsubaşı’nın ortaklığı ve araştırmacı olarak İsviçre’de doktorasını yapmakta olan Sinem Karaman’ın gayretleri ile ASMED bünyesinde yürütülmektedir.

Test nasıl yapılır

DNA izolasyonunun yapılması için yanak içi mukozasından sürüntü (buccal smear) ile örnek alınmaktadır. Herhangi bir acı vermeyen 1 dakikalık bir işlemdir. Alınan örneklerden daha sonra İ.T.Ü. MOBGAM’da DNA izolasyonu ve PCR yapılarak gerekli inceleme ile mevcut gendeki varyasyon tesbit edilmektedir.

    

Burada belirtilmesi gereken şey, yapılan işlemin Tanı Testi olmadığıdır. Yani, DNA görüntüleme testi ile kişinin Erkek Tipi Saç Dökülmesi açısından yüksek ya da düşük riskli grupta olduğu tesbit edilmektedir. Aile hikayesi ile beraber değerlendirilerek tedaviye doğru zamanda başlayabilmesi için hekime yardımcı olmaktadır. DNA görüntüleme testleri dünyada olduğu gibi Türkiye’de de yeni yeni gelişmeye başlayan ve sebebe yönelik çalışmalara yol gösterir niteliktedir. Umut vaadeden yeni çalışmalar için emek harcamak ve bunu sizlerle paylaşmak görevimiz olmaya devam edecektir.

    [1] Hillmer, A.M. et al. Genetic Variation in the Human Androgen Receptor Gene Is the Major Determinant of Common Early-Onset Androgenetic Alopecia. Am. J. Hum. Genet. 77 (2001),140–148.
    [2] Hayes, V.M., and Severi, G., et al., (2005). The E211 G>A Androgen Receptor Polymorphism Is Associated with a Decreased Risk of Metastatic Prostate Cancer and Androgenetic Alopecia. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev, 14 (4), 993–996.
    [3] Levy-Nissenbaum, E. et al., (2005). Confirmation of the association between male pattern baldness and the androgen receptor gene. Eur J Dermatol, 15 (5), 339–340.